Natychmiastowy kontakt z kancelarią
Berlin +49 30 88 03 59 0
Poznań / Warszawa +48 61 85 82 55 0
Berlin berlin@vonzanthier.com
Poznań / Warszawa poznan@vonzanthier.com
VON ZANTHIER & DACHOWSKI
Aktualne wiadomości
 

Inwestycje w odnawialne źródła energii NIERYNKOWE REDYSPONOWANIE – MECHANIZM STABILIZACJI CZY POLE DO NADUŻYĆ?

W ostatnim czasie kwestia nierynkowego redysponowania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii (OZE) stała się jednym z głównych wyzwań dla polskiego sektora energetycznego. Problem ten wpływa na rentowność i rozwój OZE, powodując znaczne straty finansowe po stronie wytwórców energii.

Charakterystyka redysponowania energii

Nierynkowe redysponowanie to interwencja operatora systemu przesyłowego – w Polsce Polskich Sieci Elektroenergetycznych S.A. (PSE) – polegająca na zmianie harmonogramów pracy jednostek wytwórczych poza mechanizmami rynku energii, w celu zapewnienia bezpieczeństwa pracy systemu elektroenergetycznego. Mówiąc prościej: PSE nakazuje wytwórcom np. ograniczenie produkcji energii, nie dlatego, że taka jest sytuacja rynkowa, ale dlatego, że sieć elektroenergetyczna nie jest w stanie bezpiecznie przyjąć tej energii.

W praktyce jednak, takie działania często są przeprowadzane bez jasno określonych kryteriów, które gwarantowałyby równouprawnienie producentów energii i brak dyskryminacji.

Sytuacja prawna

Podstawy prawne stosowania wyłączeń instalacji OZE budzą poważne zastrzeżenia.

W polskim systemie prawnym jednostki wytwórcze nie mają realnej możliwości negocjowania warunków dotyczących niezawodności dostaw energii – odpowiednie klauzule są narzucane z góry w umowach przyłączeniowych. Taka konstrukcja stoi w sprzeczności z intencją unijnych regulacji, które zakładają dobrowolność takich zapisów. W efekcie wytwórcy energii z OZE tracą prawo do rekompensat za przymusowe ograniczenia pracy swoich instalacji.

Dodatkowo kontrowersje wywołuje sposób doboru jednostek podlegających ograniczeniom – szczególnie widoczne jest to w przypadku dużych farm fotowoltaicznych, które znacznie częściej niż inne są obejmowane redysponowaniem.

Wskazuje się, że możliwe są stosunkowo proste i niskokosztowe zmiany, które mogłyby poprawić sytuację wytwórców energii odnawialnej. Przede wszystkim potrzebna jest zmiana przepisów uniemożliwiających zagwarantowanie w umowach przyłączeniowych pewnego poziomu niezawodności dostaw – obecnie brak takich zapisów obciąża głównie producentów energii z wiatru i słońca, których instalacje są najczęściej wyłączane.

Równie istotne jest uproszczenie procedur i sposobu wyliczania rekompensat, obecne mechanizmy są złożone i często nieprzejrzyste.

Możliwości dochodzenia odszkodowania

W każdej indywidualnej sytuacji producenta energii warto rozważyć działania prawne, umożliwiające naprawienie szkody w sposób jak najpełniejszy.

W przypadku redysponowania warto zatem sprawdzić między innymi:

• czy wyłączenie elektrowni było w danym przypadku konieczne: zgodnie z prawem UE redysponowanie może być stosowane tylko w ściśle określonych warunkach, jako środek ostateczny i proporcjonalny. W praktyce jednak stało się to niemal rutynowym narzędziem zarządzania siecią.

• czy poszanowano zasadę niedyskryminacji: instalacje fotowoltaiczne są ograniczane wielokrotnie częściej niż źródła wiatrowe, co rodzi pytania o transparentność i obiektywność stosowanych kryteriów;

• czy PSE prawidłowo wyliczyła wysokość rekompensaty (zgodnie z prawem UE);

• czy wytwórca dobrowolnie podpisał umowę przyłączeniową niegwarantującą stałych dostaw.

Negatywna odpowiedź na choćby jedno z tych pytań powinna skłaniać do przeanalizowania możliwości dochodzenia roszczeń odszkodowawczych.

Podsumowanie

Celem skutecznego sprostania wyzwaniom związanym z nierynkowym redysponowaniem energii, jej producenci muszą zrozumieć sytuację prawną i aktywnie dążyć do obrony swoich interesów. Polsce.

Opisane wyżej problemy składają się na obraz sytuacji, w której koszty nierynkowego redysponowania są przerzucane wyłącznie na wytwórców energii z OZE. Coraz więcej wskazuje na to, że istnieją podstawy prawne do dochodzenia odszkodowań za bezzasadne wyłączenia. To nie tylko kwestia indywidualnych roszczeń – ale również element większej zmiany, która powinna prowadzić do pełniejszego uwzględnienia interesów uczestników rynku energii.

Udostępnij ten post

Mogą Cię również zainteresować te specjalistyczne artykuły:

Aktualności, Inwestycje w odnawialne źródła energii
10.11.2026

Od Due Diligence do Closing – jak bezpiecznie kupować i sprzedawać projekty wiatrowe w Polsce

W transakcjach dotyczących projektów wiatrowych cena jest tylko jednym z elementów wartości projektu. Równie istotne są prawa do gruntów, jakość decyzji administracyjnych, status przyłączenia, kompletność dokumentacji oraz to, kto ponosi ryzyko, jeżeli projekt nie osiągnie zakładanego etapu rozwoju.

Przeczytaj artykuł
Aktualności, Inwestycje w odnawialne źródła energii
30.10.2026

Zezwolenia bez niespodzianek: planowanie, środowisko i współpraca z gminą w projektach wiatrowych

Sukces projektu energetyki wiatrowej zależy nie tylko od odpowiedniej lokalizacji i zabezpieczonego finansowania. Kluczowe jest również skoordynowanie od samego początku planowania przestrzennego, procedur środowiskowych i współpracy z gminą. Brak spójności między tymi procesami może prowadzić do opóźnień, dodatkowych kosztów i zmian w planach projektu. W tym artykule wyjaśniamy, na co powinni zwrócić uwagę inwestorzy w Polsce i jak odpowiednio wcześnie rozpoznać ryzyka związane z uzyskaniem pozwoleń.

Przeczytaj artykuł
Aktualności
22.10.2026

Quo vadis, stosunki niemiecko-polskie? O zaufaniu, napięciach i wspólnej przyszłości

15 października 2026 roku w Poznaniu odbyła się konferencja „Quo vadis, stosunki niemiecko-polskie?”, zorganizowana przez VON ZANTHIER & DACHOWSKI. Uczestnicy z Polski, Niemiec i innych krajów rozmawiali o historii relacji między naszymi państwami, ich obecnym kształcie i o tym, co może je czekać w przyszłości.

Przeczytaj artykuł